iddia tahkik iddia · parça · kanıt
Dünya

Tiyomersal içeren aşılar otizme yol açıyor mu?

İddia yanlış. WHO incelemesi tiyomersal içeren aşılar ile otizm arasında nedensel ilişki bulmuyor.

İncelenen materyal

Paylaşımın kendisi ve künyesi

«Tiyomersal içeren aşılar otizme yol açıyor mu?» tahkikinin ana görseli: genel hüküm etiketi, tahkik edilen iddia metni ve kalıcı bağlantı.

Paylaşım menüsüne yalnızca bu görsel gider — metin, başlık veya bağlantı eklenmez.

Görseli indir

“Bazı aşılardaki tiyomersal otizme ve nörogelişimsel bozukluklara neden olur.”

İddia sahibi
Yaygın aşı içeriği iddiası
İddia tarihi
12 Aralık 2025
Hüküm ve gerekçe

Sonuç önce gelir

Genel hüküm Yanlış
0/100

İddia yanlış. WHO incelemesi tiyomersal içeren aşılar ile otizm arasında nedensel ilişki bulmuyor.

3 parça · 3 puanlanabilir

Mikro iddialar

02

Tiyomersaldeki etilcıva vücutta metilcıva gibi birikir.

Ağırlık 4/5

WHO etilcıvanın hızla parçalanıp vücuttan atıldığını açıklar.

Yanlış istatistik kullanımı

Kimyasal olarak farklı iki cıva bileşiği tek bir risk sınıfıymış gibi eşitleniyor.

Kaynakları göster 1
  1. Vaccines and immunization: vaccine safety
    Dünya Sağlık Örgütü · 22 Eylül 2025
Yanlış
03

Tiyomersal güvenliği hiç incelenmemiştir.

Ağırlık 3/5

Konu WHO güvenlik komitesi tarafından 2002’den bu yana birden çok kez değerlendirilmiştir.

Kaynakları göster 1
  1. Vaccines, Thimerosal and Autism Spectrum Disorder — evidence review
    Dünya Sağlık Örgütü · 12 Aralık 2025
Yanlış
Büyük resim

Tahlil

İddia yanlış. WHO incelemesi tiyomersal içeren aşılar ile otizm arasında nedensel ilişki bulmuyor. İddiayı üç ayrı sınanabilir parçaya ayırdık. Her parçada dönem, ölçüm birimi ve kapsamı aynı tutarak birincil bültenleri karşılaştırdık. 1. Tiyomersal ile otizm arasında nedensel bağ vardır. WHO’nun güncel sistematik değerlendirmesi bağı desteklemiyor. 2. Tiyomersaldeki etilcıva vücutta metilcıva gibi birikir. WHO etilcıvanın hızla parçalanıp vücuttan atıldığını açıklar. 3. Tiyomersal güvenliği hiç incelenmemiştir. Konu WHO güvenlik komitesi tarafından 2002’den bu yana birden çok kez değerlendirilmiştir. Sonuç yalnız bu kaynakların desteklediği dönem ve tanımlar için geçerlidir; daha geniş bir genelleme yapılmamıştır.
İddia sahibiYaygın aşı içeriği iddiası
Yayın tarihi12 Temmuz 2026
Son güncelleme25 Ağustos 2026